Wernisaż wystawy „Wilno, Vilnius, Vilne 1918-1948. Jedno miasto – wiele opowieści” w Muzeum Narodowym w Krakowie

- Od kilku lat współpraca kulturalna Polski i Litwy nabiera niezwykłego rozmachu. Bardzo często inspiracją do nowych projektów jest nasze wspólne dziedzictwo Rzeczpospolitej Obojga Narodów, którego jesteśmy spadkobiercami. Wielokulturowa Rzeczpospolita była domem nie tylko naszych dwóch, ale wielu narodów, dlatego obchodzone w tym roku 700-lecie Wilna jest naszym wspólnym świętem” – powiedział wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński podczas otwarcia wystawy „Wilno, Vilnius, Vilne 1918-1948. Jedno miasto – wiele opowieści”.

Ekspozycja została przygotowana przez Muzeum Narodowe w Krakowie oraz Litewskie Narodowe Muzeum Sztuki w Wilnie z okazji 700-lecia Wilna. W uroczystości otwarcia wystawy uczestniczyli minister kultury Litwy - Simonas Kairys oraz minister kultury i polityki informacyjnej Ukrainy – Ołeksandr Tkaczenko.

Wicepremier prof. Piotr Gliński zwrócił uwagę, że otwierana dziś wystawa pt. „Wilno, Vilnius, Vilne 1918-1948. Jedno miasto - wiele opowieści” przedstawia fragment historii Wilna przez pryzmat ówczesnych dzieł sztuki, w tym przede wszystkim obrazów, grafik, fotografii i rzeźby.

- W latach 1918-1948 Wilno, obecnie stolica wolnej i niepodległej Litwy, doświadczyło wojen, zmienności granic i przynależności państwowej, a także okupacji niemieckiej i powracającej okupacji sowieckiej. Wszystko to zmieniło strukturę ludności Wilna i odcisnęło się wyraźnym piętnem na jego architekturze i urbanistyce – wskazał  prof. Piotr Gliński.

Szef resortu kultury zauważył, że narracja wystawy, przygotowanej przez Muzeum Narodowe w Krakowie wspólnie z Litewskim Narodowym Muzeum Sztuki, ukazuje sposób, w jaki twórcy postrzegali ówczesne wieloetniczne i wielokulturowe Wilno. Podkreślił, że obok przedstawicieli kultury polskiej ważną rolę w tworzeniu tego wizerunku odegrali również artyści litewscy, żydowscy i białoruscy.

- Dziś prezentowane są tu prace wileńskich artystów zgromadzone w zbiorach polskich i litewskich. Obok znanych i wielokrotnie przedstawianych dzieł klasyków, publiczność pozna także obrazy i grafiki młodszego pokolenia artystów. Niektóre z ich dzieł są pokazywane po raz pierwszy. Zwieńczeniem przygotowanej przez Muzeum Narodowe w Krakowie symbolicznej podróży po Wilnie są dzieła zrodzone z nostalgii za utraconym miastem, w tym grafiki i obrazy Andrzeja Wróblewskiego, wybitnej postaci polskiej sztuki powojennej, zainspirowane doświadczeniami ze spędzonej przez niego w tym mieście młodości – przekazał wicepremier Gliński.

Minister kultury przypomniał, że w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie trwa wystawa tatrzańskich prac Andrzeja Wróblewskiego, a w Muzeum Narodowym w Lublinie - przekrojowa wystawa pt. „Wróblewski i po… Sztuka realizmu bezpośredniego”.

Prof. Piotr Gliński podkreślił, jak ogromne znaczenie ma  otwieranie wystawy razem z Simonasem Kairysem - ministrem kultury Litwy.

- Od kilku lat współpraca kulturalna naszych krajów nabiera niezwykłego rozmachu. Często inspiracją dla nowych projektów jest dziedzictwo Rzeczpospolitej Obojga Narodów, którego jesteśmy spadkobiercami. Wielokulturowa Rzeczpospolita była domem nie tylko naszych dwóch, ale wielu narodów. Obchodzone w tym roku 700-lecie Wilna to nasze wspólne święto – zaznaczył wicepremier Piotr Gliński.

Wskazując na obecność  Ołeksandra Tkaczenki, szef polskiego resortu kultury podkreślił, że jest on ministrem kultury i polityki informacyjnej państwa, które także dziedziczy republikańskie tradycje dawnej Rzeczypospolitej i umiłowanie wolności jej obywateli.

- To te wartości próbuje zniszczyć barbarzyński atak Rosji na naszych sąsiadów. Ufam, że także dzisiejsza Ukraina – wzmacniana wolą walki swoich obywateli, zjednoczonych w walce przeciwko agresorowi, wyjdzie zwycięsko z tej -  niczym nieusprawiedliwionej - napaści. Nieprzypadkowo się tu spotykamy, bo wszyscy, cały świat ma obowiązek wspierać Ukrainę w wojnie z agresją rosyjską – zaznaczył polski minister kultury.

Wicepremier Gliński podziękował zespołom Muzeum Narodowego w Krakowie oraz Litewskiego Narodowego Muzeum Sztuki zaangażowanym w organizację ekspozycji.

O wystawie

Wystawa pt. „Wilno, Vilnius, Vilne 1918-1948. Jedno miasto – wiele opowieści” ukazuje Wilno w wyjątkowo skomplikowanym okresie historycznym. W latach 1918–1948 Wilno przechodziło z rąk do rąk – stawało się częścią Polski i Litwy, było zajmowane przez hitlerowców i wojska radzieckie. Okupacje i wojny radykalnie zmieniły strukturę społeczną oraz populację miasta, wpłynęły też na jego architekturę i urbanistykę.

Siedmioczęściowa narracja ekspozycji pokazuje, jak artyści ówczesnego wielokulturowego Wilna postrzegali swoje miasto. Obok przedstawicieli kultury polskiej ważną rolę w tworzeniu tego wizerunku odegrali również artyści litewscy, żydowscy i białoruscy. Zwiedzający mają okazję poznać miasto dzięki m.in. obrazom, grafikom i zdjęciom.

Wystawa prezentuje prace wileńskich artystów przechowywane w polskich i litewskich instytucjach dziedzictwa kulturowego. Obok znanych i wielokrotnie przedstawianych dzieł klasyków wileńskiej sztuki m.in. Ferdynanda Ruszczyca, Jana Bułhaka, Ludomira Sleńdzińskiego, Bronisława Jamontta, Michała Rouby, Jerzego Hoppena można zobaczyć także obrazy i grafiki młodszego pokolenia artystów, do którego należeli m.in. Hanna Milewska, Józef Horyd czy Hadassa Gurewicz-Grodzka. Niektóre z ich dzieł są pokazywane po raz pierwszy. Przebłyski awangardy na artystycznej scenie Wilna, uchodzącej za ważny ośrodek neoklasycyzmu, są reprezentowane przez obrazy Vytautasa Kairiūkštisa i jego kolegi Władysława Strzemińskiego, zdjęcia studenta Bauhausu Mojżesza Worobiejczyka (Moї Vera), akwarele Bencjona Michtoma, a także model słynnego pomnika Adama Mickiewicza autorstwa Zbigniewa Pronaszki. Wizerunek Wilna został poszerzony o rozdział litewski, złożony z pejzaży i portretów Vladasa Drėmy, Antanasa Gudaitisa, Juozasa Mikėnasa, Algirdasa Petrulisa i Adomasa Varnasa.

Zwieńczeniem narracji są dzieła zrodzone z nostalgii za utraconym Wilnem, w tym grafiki i obrazy Andrzeja Wróblewskiego.

Wystawa jest dostępna dla zwiedzających do 3 września 2023 roku.

Źródło: gov.pl